NHỮNG ĐOẠN ĐƯỜNG TỪ TRONG HỒI ỨC

Những kỷ niệm được góp nhặt lại không đầu không đuôi để cùng nhớ về thời còn đi học với những người bạn cùng lớp ngồi cùng bàn cùng Trường Trần Bình Trọng Ninh Hoà niên khóa 62-68

Người ta học để trở thành người học giỏi quả là khó khăn nhưng học để trở thành một người học dở lại càng khó khăn hơn. Tôi cắp sách đến trường theo kiểu đó suốt những năm theo học trường Trung học Trần Bình Trọng. Các môn chính như toán, sinh ngữ,vật lý, hóa học, việt văn tôi chưa hề biết đến hai chử xuất sắc là gì. Các môn phụ như đi chơi và lười biếng không có trong thời khóa biểu thì tôi lãnh hội rất nhanh. Bởi vì không thể trở thành người học giỏi lại khó khăn hơn để trở thành người học dở cho nên tôi đành làm người học tà tà . Vì lý do đó không một ông thầy nào cần phải lưu tâm để ý đến đứa học trò này . Đám con gái cùng lớp cũng thế dù tuổi sàng sàng nhưng bọn họ thảy đều xem tôi như là một thằng bạn thuộc vai vế em. Thay vi gọi tên hay bạn này bạn nọ, họ gọi tôi bằng mày và xưng tao . Nhiều khi tôi nghĩ vậy mà hay, gọi mày tao khỏi phải đắc tội với câu : "tiên học lễ hậu học ôm " . Vào lớp thầy dạy mười thì tôi hiểu được một hoặc hai . Đôi lúc tôi ước giá mà phải chi đừng hiểu gì hết thì chắc có lẽ cái đầu biết đâu được nhẹ nhõm và thoải mái hơn chăng?

Học tà tà như cởi nguyệt xem hoa vậy mà năm nào tôi cũng dư điểm trung bình để trèo lên lớp. Không biết có phải do bẩm sinh vốn đã thông minh có sẳn tôi không rõ lắm. Ngoài mặt tôi lo thủ thân để đừng bao giờ trèo cao lên ngang hàng cùng các chị, còn bên trong cái đầu coi vậy mà không phải vậy. Nó muốn nghĩ sao thì nghĩ , tôi không hơi đâu cấm cản. Mà cái đầu thì hình như lúc nào cũng muốn lộn xộn khác người . Sự lộn xộn rất trừu tượng có thể hình dung nhưng không giải thích được. Tóm lại tôi không có đủ chữ nghĩa để giải thích. Tôi bám theo tuổi thiếu niên lớn lên với cuộc sống thuận xuôi theo sự bấp bênh trôi trên dòng đời . Dòng đời thì chẳng bao giờ êm ả, nó cứ gập ghềnh như miếng gỗ mục kẹt nơi miệng cống giữa cơn mưa không lối thoát , nên sự lộn xộn trong cái đầu hãy mãi còn vướng vất đến mấy chục năm sau . Bây giờ thì tôi không còn trẻ nữa . Ngẫm nghĩ quãng đường dài tôi đã đi qua , thấy đời người ngắn củn. Còn bao điều muốn nói với đời ?

LÊ MINH SANH

Sáng nay vào trang Trần Bình Trọng trên web side Ninh Hòa nhìn lại tấm hình bốn cô nàng cùng lớp Hoa, Thức, Nết, San múa bài Trăng Mường Luông . Hình chụp vào mùa hè cuối năm đệ ngũ 2 (1965). Nhìn bốn cô nàng láng mướt, hồi ức bỗng như giống một cái DVD cũ vừa được phủi sạch bụi bỏ vào máy . Những hình ảnh xưa lần lượt hiện lên đầy đủ. Từ hồi ức tôi gặp lại một thằng bạn đã chết trong chiến tranh, đó là Lê Minh Sanh. Thoáng chốc đã hơn 40 năm trôi qua , biết bao nhiêu thay đổi của cuộc sống , biết bao nổi trôi của dòng lịch sử tấm hình vẫn còn nguyên vẹn tinh khôi. Kỷ niệm giống như cái bánh tráng nướng đặt để trên bất cứ mặt phẳng nào cũng chông chênh nghiêng quẹo . Nó khiến cho người ta lão đão bồng bềnh như uống rượu . Kỷ niệm cũng giống như ly rượu đế . Nếu uống vô cảm thấy ngon thì uống bao nhiêu cũng được . Nếu uống vô thấy đắng thì uống một hớp cũng đã thấy nhiều .

Kỷ niệm với Lê Minh Sanh như ly rượu đắng nuốt chưa trôi qua cuống họng nước mắt đã muốn chực trào. Nhớ đến Sanh đồng thời những khuôn mặt thân quen của lứa bạn bè năm đệ ngũ 2 lần lượt kéo nhau đi diễn hành qua ký ức . Lần cuối cùng tôi gặp Sanh là cuối năm 1969. Lúc đó tôi đang là khóa sinh dự bị sĩ quan đang học giai đoạn đầu tại Trung Tâm Huấn Luyện Quang Trung, còn Sanh đã là trung sĩ . Tôi tìm đến Sanh trong một căn nhà nhỏ ở đường Trương Minh Giảng Phú Nhuận theo địa chỉ ngoài bì lá thư của nó gửi vào quân trường. Cái thằng bạn nổi tiếng lí lắc nghịch ngợm bán trời không mời thiên lôi của những năm đệ ngũ mới đó vài năm sau đã trở thành không còn vô tư lự . Tôi chỉ có 12 giờ phép ngày chủ nhật . Sắp xếp đi về thời gian còn lại chẳng bao nhiêu . Gặp Sanh thì nó đang bị bệnh trốn từ quân y viện nên không có đủ thời gian để cùng tấp vào một quán cà phê đèn mờ nào đó để cùng hồi tưởng lại những ngày còn đi hoc. Khuôn mặt thằng bạn hốc hác xanh lè , lưng vai cắt lể bầm tím đen thui . Trông nó giống như vừa sốt rét dậy . Tôi hỏi :

- Trúng bùa của con ma nữ nào nó hút hết tinh khí phải không?

Nó cười méo xẹo :

- Chắc vậỵ Tao có cảm tưởng như cơ thể không còn xíu quách

Rồi đưa cặp mắt lờ đờ nhìn vào bộ đồ treilli tân binh màu xanh cứt ngựa còn mới tinh của tôi đang mặc trên người :

- Mày mặc đồ lính trông giống như con cò ma đang mặc áo tơi

Tôi ngồi với nó, hỏi nó có bồ chưạ . Nó lắc đầụ. Nó hỏi ngược lại tôi như tôi đã hỏị. Gặp đang lúc thất tình vì bị Phan đá , tôi cũng lắc đầu theo . Cả hai đứa cố gắng gượng cười để che dấu cái cảm giác bâng khuâng khó tả đang chứa trong lòng. Tụi tôi đã và đang là hai người lính không còn là hai đứa học trò cùng lớp năm xưa . Nó ráng lết theo tôi ra hàng mì hoành thánh đầu con hẽm kêu mỗi đứa một tô hai vắt , một chai xá xị và một điếu capstan . Buổi trưa nắng Sài Gòn không nóng lắm vì đang vào tháng chạp nhưng mồ hôi vẫn rịn dọc theo đường chân tóc trên trán . Nhìn cái đầu ngắn củn với hai mụn tàn nhang chình ình trên màng tan phía phải của nó tôi nói :

- Thầy Nguyễn Khoa Thanh gọi đùa cái đầu mày là đầu đum , tao không biết đum là gì, giờ tao biết là cái gì rồi ?

- Là cái gì ?

- Là cái đầu mày

Nó cười . Xế chiều tôi phải trở lại Quang Trung . Trước khi leo lên xe lam tôi nói :

- Mày mau hết bệnh tuần sau tao ra sẽ rủ mày xuống Gò vấp thăm chị em ta .

- Chơi bời coi chừng có ngày đau lậu nghe con

- Đừng lo, trong đại đội tao có một anh chàng nguyên là bác sĩ bày tụi tao một phương đứt điểm rất hay khỏi phải lo chuyện đau lậu

- Phương thuốc gì?

- Anh chàng đó bày cứ chơi bời thả ga , khi nào bị lãnh thẹo thì chơi nguyên một vĩ théonephicol 12 viên là xong ngay

- Mày thử chưa ?

- Chưa, nhưng mấy thằng thử rồi, tụi nó nói hiệu nghiệm lắm

Tuần sau tình hình ở ngoài Sài Gòn lộn xộn, mấy nhà sư đang biểu tình trước dinh Độc Lập. Tôi bị cấm trại. Tuần sau nữa thì Sanh đã trở ra đơn vị , 12 giờ phép không gặp nó .

Sau ba tháng giai đoạn một tại Quang Trung , khóa 6/69 sĩ quan trừ bị chia làm hai, một nửa về Thủ Đức, một nửa ra Đồng Đế . Tôi nằm trong số một nửa ra Đồng Đế và bặt tin tức của Sanh. Mãi đến gần cuối năm 1971 trong một lần về phép từ Ban Mê Thuột , họp mặt bạn cùng lớp tại nhà Phạm Thị Hoa tại Ninh Hòa thì tôi mới biết Lê Minh Sanh đã chết ngoài trận cùng một lúc với tin Huỳnh Phước Thạnh. Như vậy trong lớp tôi học chưa đầy hai năm sau ngày lăn vào cuộc chiến đã có hai đứa vĩnh viễn ra đi

Kể như tôi đã mắc nợ Sanh một lời rủ đi chơi bời không còn cơ hội thực hiện. Số bạn cùng lớp còn lại không ham đánh nhau nên tìm nhiều đường để được hoãn dịch cầm chừng bằng cách xin vào trường sư phạm Qui Nhơn hay lý do gia cảnh. Tin tức về chiến sự trên báo chí thì không gì vui . Ngày nào cũng có người chết không nơi này thì nơi nọ nên chẳng mấy ai ham. Tôi khác họ . Tôi không ưa nghề thày giáo bởi tôi tự biết bản tánh của mình là con ngựa bất kham khó mà dạy dổ được ai . Tôi thích khoát áo lính trên người . Làm người lính không thân không thế trong chiến tranh giống như đang chơi trò đánh bạc. Tôi chấp nhận chơi trò đánh bạc số mệnh. Bởi nếu không đánh bạc thì làm sao biết được mình may mắn? Cũng như không chịu đi chơi bời thì làm sao biết được mình còn sức khoẻ ? Sợ thiên hạ chửi cho là điên cái miệng tôi câm như hến vì xét ra không cần phải có lý do để mà giải thích . Hồn ai nấy giữ, số mạng phó mặc cho trời .

TRẦN GẦN - THIỆU ĐĂNG NHỚ

Trở lại chuyện tấm hình của bốn cô nàng trên trang web Ninh Hòa . Mấy chục năm sau còn sống nhăn, nhiều lúc tôi ước gì thời gian quay ngược lại . Còn biết bao nhiêu điều tôi chưa dám nói ra . Nếu quay ngược lại được với thời gian và với kinh nghiệm dày dạn như hôm nay chắc có lẽ những gì ấm ức sẽ không còn tồn tại trong tâm nảo bởi vì giờ đây tôi đã dư thừa can đảm . Nhưng sẽ nói ra điều gì . Cho ai ? Trời biết . Tôi biết. Nhưng chắc chắn là không cho một trong bốn cô nàng : Hoa, Thức , San, Nết kia đâu . Sở dỉ tôi nhắc đến tấm hình là tại vì đáng lý ra tấm hình không chỉ chụp võn vẹn bốn cô , thay vào đó có thêm bốn cậu chàng đứng cầm cuốc phía sau . Bốn cậu chàng đó là : tôi , Gần, Nhớ và Sanh . Sanh thì đã chết . Gần vào võ bị Đà Lạt, sau ngày mất nước mang cấp bậc thiếu úy ở tù không bao ngày nên không đủ tiêu chuẩn đi Mỹ .

Năm 1986, sau khi ra tù vì kiếm sống tôi cũng bày đặt đi buôn chuyến gặp nó đang làm thợ mộc cho một xí nghiệp tại làng Phú Thọ. Ninh Hòa . Quân Lực VNCH huấn luyện những thằng có ăn học chúng tôi để sau này lãnh đạo chỉ huy binh sĩ nhưng kết quả một thằng đi buôn kiếm gạo đắp đổi qua ngày bị công an , quản lý thị trường rình rập chờ sơ hở là trấn lột , còn một thằng thì làm nghề thợ mộc để lãnh tem phiếu của nhà nước cộng sản. Nghe tôi tán dóc những trò ma giáo luồn lách trong một xã hội mà buôn bán kiếm ăn cũng là cái tội, nó phục lăn . Tội nghiệp Gần đâu biết là tôi đang mượn đầu heo nấu cháo, đói và túng thiếu phải lăn chai như một sự phản xạ của sinh tồn. Cũng như nó học hành là để mong sau này ra giúp đời chứ đâu mong làm một anh chàng thợ mộc sống tăm tối nơi góc tối của quê nhà . Còn Nhớ là Hải Quân Trung úy . Thập niên 80 phong trào vượt biên ào ào với tài năng có sẳn của một sĩ quan hải quân được huấn luyện bài bản từ quân trường, nó dư sức lái tàu lên thấu tận trời . Biết bao nhiêu chủ ghe mời mọc , nhưng nặng nợ với mẹ và một đám em không nỡ bỏ đi một mình. Nhớ không có số xuất ngoại , nó tâm sự với tôi về những chuyến đi bị vuột vào giờ chót làm tôi muốn ứa gan . Tôi hăng máu xúi nó đi cho bằng được, bởi vì chỉ có một lối thoát ra khỏi một đất nước dẫy đầy u ám, con người mới có thể ngóc đầu dậy để đối mặt với đời . Nó thiếu sự dứt khoát . Những ngày buồn bã tôi thường đạp xe lên thăm cơ ngơi của nó trên vùng kinh tế mới Đá Bàn . Một căn nhà tranh xiêu vẹo nằm bơ vơ giữa đám bắp còi cọt. Buổi trưa thỉnh thoảng nghe con chim lạc bầy kêu khản họng trên hàng lau dại . Vẫn biết không ai là không thể sống bằng ước mơ , nhưng nếu trong cuộc sống không có những ước mơ thì làm sao sống được . Giữa trời đất quạnh hiu của vùng kinh tế mới , nhìn lại thằng bạn đầy tài năng của mình cuốc rẫy trồng khoai không còn ước mơ lòng tôi muốn khóc. Bạn có thể quên một người bạn đã từng cùng nhau cười nhưng bạn không thể quên được người bạn đã từng cùng nhau khóc . Chẳng lẽ thế hệ chúng tôi đã rơi vào tuyệt vọng ?

Trước mặt là đường cùng hy vọng ở khúc quanh, tôi vẫn từng tự trấn an mình như thế . Tôi thèm có tài năng như nó để còn can đảm khi quyết định xẻ biển ra đi tìm tự dọ . Mấy đứa em gái Nhớ đứa nào cũng ngoan ngoãn hiền lành thật thà chất phát . Nhìn nó gồng gánh một đám em còn khờ dại như thế tôi thấm hiểu phần nào tại sao nó cứ lèng èng thiếu dứt khoát . Tôi đâu ngờ vài năm sau trong lúc rơi vào tận cùng tuyệt lộ thì tôi lại được ra đi theo diện H.O vào năm 1993, còn nó thì kể như vĩnh viễn kẹt cứng ở lại Việt Nam . Ngẫm nghĩ lại con người khi được sinh ra đời đều bị ông trời kèm theo một số mệnh . Số mệnh như những viên kẹo chocolate đựng trong chiếc hộp . Khi chưa mở ra không biết viên tiếp theo mùi vị gì . Nhưng khi biết mùi vị gì cũng vẫn phải bỏ vào miệng mà nhai ..

THẦY NGUYỄN KẾ THẾ

Niên khóa 64-65, tôi học đệ ngũ, thầy hiệu trưởng Nguyễn Kế Thế phụ trách dạy môn toán. Phương pháp dạy của thầy đúng là một tuyệt chiêu, tăm tối cỡ như tôi vẫn có thể hiểu được dễ dàng . Tuy thế tôi vẫn không thể nào là một học sinh giỏi để còn có lý do được thầy lưu tâm. Một lần duy nhất tôi bị thầy gọi ra trụ cờ để đánh cho hai hèo cảnh cáo trước toàn trường . Vê tội gì lâu quá tôi không nhớ, chỉ nhớ đó là một buổi sáng thứ hai, vì thứ hai thì toàn thể nam sinh mặc quần trắng áo trắng. Thầy chỉ đánh tượng trưng không đủ gãi ngứa và tôi chưa có đủ tự ái để mà mắc cở . Chuyện cũng bình thường theo thời gian chìm vào quên lảng .

Năm 1980 từ trại Ạ30 tôi được chuyển về nhốt tại Ty Công an Phú Khánh tại Nha Trang . Một buổi trưa mùa hạ chiếc xe chở xi măng cho Ty công an bị hư tại Vĩnh Xương , đám tù nhân của tụi tôi được đưa tới để vác xi măng từ xe này chuyển qua xe kia . Sau khi chất xi măng xong chiếc xe ì ạch chạy một khoảng lại chết máy . Xe ngừng lại bên lề nghĩa trang . Trong khi chờ xe sửa đám tù được phép vào nghĩa trang ngồi nghĩ . Tôi ngồi trên một nấm mộ , theo thông thường thì nhìn tấm bia . Khi thấy hình người quá cố trên tấm bia tôi giật mình hốt hoảng vì đó là thầy Nguyễn Kế thế . Năm 68 sau khi rời trường Trần Bình Trọng vào Võ Tánh Nha Trang rồi đi lính xong đi ở tù nào có biết tin tức gì về thầy . Rồi bỗng nhiên biết tin về thầy trong một hoàn cảnh bi đát như vầy lòng tôi vô cùng bồi hồi và xúc động . Thầy là nắm xương khô nằm trong huyệt mộ, thằng học trò cũng là nắm xương khô gói trong bộ đồ rách rưới của một tù nhân. Cả hai cùng đã chết. Tôi không thắp được cho thầy một nén nhang để gọi là tỏ lòng tôn sư trọng đạọ vì không có nhang . Nỗi buồn tôi dấu kín không dám biểu lộ ra ngoài nét mặt vì người công an coi tù theo quản chế đang đảo mắt chăm chú nhìn. Tôi sợ bị làm kiểm điểm vì tội ủy mị . Sau ngày ra tù, tôi tìm lại nghĩa trang, đứng thật lâu trước mộ thầy duy nhất chỉ có một lần. Một lần cho mãi đến bây giờ . Tôi là đứa vô tâm .

Hè năm đó thầy Thế quyết định cho trường tổ chức cắm trại có ngủ qua đêm. Cắm trại qua đêm đương nhiên phải có nhiều tiết mục , và lẽ dĩ nhiên tiết mục văn nghệ thì không thể thiếu trong chương trình. Lớp đệ ngũ 2 của tụi tôi cũng rộn ràng chuẩn bị . Nhân tài văn nghệ về phía nữ thì quá nhiều, còn về phía nam thì khô khan như nắng hạn . Đám con gái cùng lớp tuyển chọn mãi cuối cùng cũng chộp ra được bốn thằng tương đối nhỏ con cho để dễ bề sai khiến . Bản nhạc được chọn cho điệu múa là " Khúc hát ân tình" dưới sự chỉ đạo múa của anh Hiệp được ban văn nghệ rước về từ Xóm Rượu . Anh Hiệp có con mắt lé không hề dấu diếm do đó được tụi tôi gọi một cách âu yếm là anh Hiệp lé. Tướng tá anh nhỏ con khô khốc , nhưng khi múa biểu diễn thì tay chân dẽo nhẹo dịu dàng đầy ướt át . Anh đau khổ không ít vì tay chân cứng queo như khúc củi của bốn thằng tôi . Tôi còn nhớ bài hát đến chỗ điệp khúc :" Ôi tình bắc duyên Nam là duyên ... tình duyên muôn đời ta .... đắm .... say " thì bốn thằng phải nắm tay bốn chị để quay một vòng tròn 360 độ. Quay 360 độ thì có nghĩa là sau khi quay một vòng thì vị thế trở lại y nguyên như ban đầu , tám khuôn mặt đều quay về một hướng đó là ... khán giả. Bốn thằng đứng sau chỉ được quyền thấy bốn cái ót của bốn cô nàng đứng trước . Mắc chứng gì quay hoài quay hủy rốt cuộc bốn cặp, mặt cứ chạm mặt, tay nắm tay giống như tay bắt mặt mừng . Mặt nhìn nhau như sắp sửa nói với nhau những lời không biết nói, chứ không giống đang biểu diễn văn nghệ chút nàọ Chạm mặt nhau gần đến nổi có thể nghe hơi thở của nhau và nhìn thấy những sợi lông tơ thiếu nữ phơn phớt trên gò má của các nàng . Không biết ba thằng kia ra sao chứ cái đầu lộn xộn của tôi ưa nghĩ trật ra bản lề của một thiếu niên 16 tuổi . Cũng may các nàng gọi tụi tôi bằng thằng nên chủ quan không đề phòng. Cái đầu tha hồ mà suy nghĩ hắc ám.

CHỊ NGÔ THỊ TUYẾT

Trong suốt sáu năm theo học tại trường Trần Bình Trọng Ninh Hòa, năm đệ ngũ có lẽ là năm xảy ra nhiều chuyện nhất. Tập hoài tập hủy vẫn không tiến bộ được chút nào, để tránh bể dĩa bất tử trước đám đông , mấy chị quyết định đuổi bốn thằng tôi ra không cho múa nữa để thay vào vũ khúc Trăng Mường Luông dành riêng cho phái nữ . Vũ khúc đó được chụp hình đàng hoàng và dán lên web Ninh Hòa cho thế giới cùng chiêm ngưỡng vào 40 năm sau . Nếu giá tôi biết trước điều diệu kỳ sẽ là như thế thì hồi đó cho dù bỏ mạng tôi cũng phải quyết tâm đeo đuổi nghiệp múa may tới cùng để bây giờ còn có lý do góp mặt với đời . Sau khi bị khai trừ khỏi ban múa hát , thì sự nghiệp văn nghệ của tôi đến đây xem như chấm dứt chẳng còn gì đáng kể. Có đáng kể chăng là chuyện hậu của nó. Trong lớp tôi học có một chị đẹp não nùng là chị Ngô Thị Tuyết. Chị ngồi dãy bàn thứ tư bên phải còn tôi thì ngồi ngay bàn đầu tiên bên trái . Muốn nhìn được chị thì phải ngoáy cổ quay lại phía sau . Biết mình nhóc con nên tôi lo thủ phận, nhưng hai con mắt phản chủ cứ lấm la lấm lét nhìn ngang liếc dọc hoài . Chị Tuyết ngồi dãy bàn sau lưng tôi thì đương nhiên chị quan sát được tôi rõ ràng, còn tôi muốn nhìn được chị thì phải ngoáy lại một tua . Điều đó thất lợi vì cái cổ trước khi nhúc nhích thì chị đã biết tỏng ý định của mình rồi . Đó là chưa kể rủi ro ông thầy nào đang giảng bài trên bảng nhìn xuống bắt gặp một cái thì kể như lãnh con zero uổng mạng . Lãnh zero là chuyện nhỏ, bạn bè trong lớp chọc quê mới là chuyện lớn . Con nít hĩ mũi chưa sạch đã bày đặt thành tinh ..

Tôi ước gì chị Tuyết bỗng nhiên nhỏ xuống một chút và tôi lớn thêm một chút. Ước như thế cũng không biết để làm gì . Nghe đồn những lời ước bất cứ của một ai nếu ước vào một đêm nào có sao băng thì sẽ linh nghiệm vô cùng. Thế là tôi canh me vào những đêm tối trời hy vọng có ánh sao nào dại dột xẹt xuống trần gian. Nhà tôi ở xóm đàng luồng Cây Thị kẹt trong một con hẽm. Ngó ra chỉ thấy mái tranh nhà cô chín Ẩn. Ngó vô thì thấy mái nhà của tôi . Hai mái nhà ở hai bên con đường mà con đường thì quá hẹp. Hai chóp mái vì thế gần như âu yếm ngã tựa vào nhau chỉ chừa một khoảng trống để hứng không khí rất khiêm cung. Dù tôi có nằm ngữa ra giữa đường lõ con mắt nhìn lên thì cũng có thể thấy được bầu trời to bằng lòng bàn tay . Khoảng trống bé tí tẹo như thế thì làm sao đếm được sao trời mà ký thác lời nguyện ước? Thế là tôi đành phải thả bộ ra thành cầu Dinh. Nơi đây có thể nhìn xuống hướng Hòn Hèo hay nhìn về hướng cầu Sắt , bầu trời thoáng rộng sao chi chít giăng đầy tha hồ mà đếm. Tôi bỏ cả ôn bài vở đêm nào cũng ra cầu Dinh chờ sao rụng . Mùa hè Ninh Hòa nóng oi ả , đám choai choai bên Vĩnh Phú cũng ra đứng đầy cầu . Mục đích của tụi nó khác tôi . Tụi nó đứng để hóng mát và chọc gái . Cô nào lỡ dại đạp xe đạp ngang vào giờ cao điểm thì kể như thúi đời cô Lựu . Tiếng huýt gió ỏm tỏi đuổi theo rát mông. Tôi thấy tụi nó gan dạ như vậy không hề sợ bị chửi thì thật tình kính phục. Tụi nó đúng là những thiếu niên can đảm anh hùng chứ đâu nhút nhát như tôi .

Tôi đợi hoài đợi hủy cho đến một đêm quả nhiên có sao trời rụng thiệt. Giữa vòm trời đang tĩnh lặng đột nhiên một vệt sáng xẹt nhanh . Tôi vội vàng nhắm nghiền mắt và thành khẩn tức thì. Những gì muốn nói đã chuẩn bị sẳn được gửi nhanh vào hư vô . Thực hiện xong lòng tôi liền thơ thới nhẹ nhàng và tràn trề hồi hộp. Đó là lần đầu tiên tôi cầu xin ơn huệ của đấng vô hình. Lớn thêm một chút đọc thêm sách vở cái đầu của tôi cũng được mở mang , tôi hiểu sao băng chỉ là những hạt bụi của thái dương hệ rơi xuống địa cầu bị ma sát với bầu khí quyển của trái đất nên bốc cháy . Do đó cầu nguyện với sao băng chỉ là cầu nguyện với những hạt bụi mà thôi . Biết là vô lý nhưng tôi vẫn không hề suy xiển niềm tin . Nhất là những khi bí lối rơi vào cùng quẫn miệng tôi không ngớt lầm bầm cầu nguyện chỉ trừ những khi yên lành . Mỗi lần bị thất bại bủa vây Phật trời thế nào cũng bị tôi lôi đích danh ra mà réo . Giống như Phật trời mắc nợ tôi nhiều lắm đâu từ kiếp trước không bằng.

Lời ước xin của tôi ở thuở lông mép còn chưa biết mọc thật nhỏ nhoi bé bỏng . Tôi còn ước thêm được nắm tay chị Tuyết một lần để thử lắng nghe da thịt của người lớn khiến cho cảm giác của mình cục cựa ra sao ? Không biết có phải Phật trời hiển linh hay vì niềm ước của tôi bé tí tẹo cũng dễ dàng ban bố, trưa hôm sau vào lớp tôi đã thấy chị Tuyết ngồi sẳn hồi nào nơi bàn học nhìn tôi nhoẻn miệng cười . Má tôi nghèo lại con đông làm gì có tiền mua cặp táp , đi học chồng sách vở phải ôm trên tay . Vừa thấy chị Tuyết một mình, lớp học còn sớm đang vắng vẻ chồng sách vở trên tay cũng hốt hoảng theo nhịp tim thình thịch của tôi thiếu điều rơi xuống đất. Da chị Tuyết trắng. Khi chị cười hai con mắt cũng cười theo . Chị không thoa son (tôi nghĩ thế) nhưng môi chị đỏ vô cùng . Màu môi tương phản với màu da trắng càng tăng thêm phần hết sẫy . Tôi lùi lũi nhào vô chổ của mình đút lẹ chồng vở vô học bàn, cái đầu cũng chúi nhủi theo vô giả bộ kiếm một cái gì đó để che phần ngượng ngập. Đối với chị tôi chỉ là thằng nhãi con hà cớ gì phải lúng ta lúng túng giống như đi ăn trộm bị bắt quả tang? Hai gò má xương xẩu của tôi nóng bừng . Trong lúc tôi còn đang lui cui tìm dưới gầm ghế trái tim mình rớt rụng ở chỗ nào thì chị Tuyết đã đứng sát bên tôi . Đứng sát đến nổi tôi có thể ngửi được mùi thơm con gái nhẹ nhàng . Chị không nói lời nào nắm tay tôi và nhét vào một vật gì đó . Nhét xong chị lẳng lặng trở về chỗ ngồi . Tôi hé ra nhìn thì ra đó là tấm ảnh. Lật ra phía sau chị ghi "Tặng Quan. Nhớ chị mãi nhé". Tôi mừng rơn như lượm được vàng . Đúng là sao băng rất linh thiêng.

Ngày hôm đó ngồi trong lớp học nhưng tâm trí tôi bỏ đi lang thang ra phía ngoài khung cửa sổ. Tiếc rằng hai con mắt không mọc phía sau ót để tôi được ngắm nhìn chị dễ dàng. Cần cổ tôi hoạt động mệt nghĩ . Hễ có dịp là ngoái qua một cái rẹt . Lớp học có mười dãy bàn mỗi bên năm dãy, thầy Diệm đang giảng bài sùi cả bọt mép trên bục giảng, tay phải cầm cục phấn tay trái thỉnh thoảng kéo cái quần lên bụng (bụng thầy không được nhỏ nên không có vòng eo, vì thế dây nịt không có điểm nào tựa để bám vào). Hai con mắt thầy Diệm đảo qua đảo lại bao trùm cả lớp học nhưng tôi có cảm tưởng thầy đang chỉ chiếu tướng mình mình. Sợ thầy thì có sợ nhưng cần cổ quay lại lén nhìn chị Tuyết thì cứ quay . Bóng nắng chao trên hàng phượng đang xanh lá vào hè bên ngoài khung cửa lớp rọi vào trên mái tóc của chị .... lung linh….. lung linh. Trông chị chập chờn giống như trong cõi liêu trai . Tan lớp, tôi ấp a ấp úng chỉ muốn nói lời cám ơn. Chỉ có vậy thôi mà không nói được. Khi chị đi ngang chỗ tôi ngồi chị nhoẽn miệng cười dịu dàng hai chuôi mắt cong cong lấp lánh. Ôi hai chuôi mắt giết người không cần phải dùng gươm dao! Chuyện sao băng ứng nghiệm đến đây là đuối sức. Tôi chỉ ước được nắm tay chị Tuyết thì đã được nắm tay đã thế lại còn được kèm thêm tấm ảnh. Giá như tôi biết linh thiêng như vầy thì chắc tôi sẽ ước nhiều hơn ví dụ như được chị vò đầu hay béo má chẳng hạn. Hôm sau chị Tuyết không đến trường và những hôm sau nữa cũng thế . Chị đã bỏ lớp để chuẩn bị đi lấy chồng. Tôi đương nhiên buồn nhưng chẳng dám nói ra . Cái buồn của thời thơ dại không dở sống dở chết như những cái buồn tôi gặp sau này trên tình trường, nhưng nó cũng đủ ray ráy khó chịu hết một khoảng thời gian. Tôi biết, có thể đồng thời chị tặng ảnh cho tôi chị cũng tặng rất nhiều bạn khác. Tấm ảnh chỉ là một vật thể biểu trưng kỷ niệm. Thế thôi . Dưới mắt chị tôi chỉ là một thằng nhóc con đáng làm em út khờ khạo học cùng một lớp. Tặng ảnh cho tôi hay nhiều bạn khác chỉ là một cách bày tỏ cảm mến của một thời đi học trước phút chia xa . Ý nghĩa chỉ là như thế nhưng chị đâu biết mình vô tình đã khai phá cảm xúc dậy thì của một đứa con trai 16 tuổi . Tôi giữ tấm ảnh của chị bên mình mãi đến sau này cho dù trải qua biết bao nhiêu cuộc tình thành công cũng như thất bại . Chỉ mình tôi biết điều đó, còn chị thì không hề hay biết .

Nhà chị Tuyết quay mặt ra đường Trần Quí Cáp, nhà ngoại tôi quay mặt ra đường Võ Tánh. Phía sau hai nhà được ngăn cách bởi một bức tường cao bằng tôi để làm ranh giới . Hai tay tôi chỉ cần bám bờ thành nhón chân là cái đầu có thể ló lên nhìn qua nhà chị . Chị Tuyết không còn đi học. Riêng lòng tôi thì cũng đã bắt đầu biết nhớ. Mỗi khi học về thế nào tôi cũng lên nhà ngoại chờ mọi người không ai để ý chạy ngay ra phía sau nhìn qua bờ thành. Bên kia bờ thành là thềm giếng trong sân nhà chị . Chị thường ra giếng xách nước còn tôi tha hồ mà nhìn lén. Một hôm chị Tuyết ngồi giặt đồ, cái đầu tôi ló cao hơn. Chị mặc một cái áo trắng sát cánh có lấm tấm điểm những chùm hoa đỏ. Hai cánh tay tròn lẵng mịn màng theo thao tác vò đồ dịu dàng giống như đang tập tụi tôi múa . Thượng đế thật tinh xảo chỉ cần một miếng xương sườn khô cứng không giống ai của một người đàn ông có thể nhào nặn ra một sinh thể đàn bà toàn bích đến độ không thể chê vào đâu được. Tôi còn đang mơ màng nhìn ngắm chị đắm say thì một giọng nói không mấy êm tai vang lên :

- Ê cậu kia nhìn cái gì ?

Hết hồn giật mình nhìn lại thì ra má chị Tuyết đang đứng thù lù tự hồi nào . Lần này thì rõ ràng bị bắt quả tang hết đường chối cải . Tôi thụt xuống định hát bài chuồn đẹp thì chị Tuyết đã ngước nhìn lên. Thấy tôi chị ngạc nhiên nhưng mĩm cười thật tươi :

- Ủa Quan đó hả

Nụ cười của chị đúng là một sức mạnh . Thay vì thụt xuống , cái đầu tóc húi cua của tôi ló cao hơn . Nụ cười dể chết người như vậy sợ gì không nhìn? Chết là cùng chứ gì

- Nó là bạn con đó má

Tiếng NÓ của chị để ám chỉ tôi thiệt đúng là một phủ phàng của sự thất bại . Nhưng cũng nhờ tiếng Nó được cầu chứng tại tòa xác định vị thế quan hệ giữa chị và tôi . Má chị không nói thêm lời nào lẳng lặng bỏ đi . Sau này lớn lên tôi hiểu thêm một điều có những mục tiêu khi chiếm được chưa hẳn đã gọi là thành công và cũng có những mục tiêu không chiếm được chưa hẳn gọi là thất bại . Yêu nhiều thì đương nhiên thất bại cũng nhiều đó là lẽ thường tình trong thiên hạ. Nếu không muốn thất bại thì yêu ít lại hay chắc ăn nhất là đừng yêu . Khi bước vào tuổi thanh niên đi trấn thủ tiền đồn Buôn Hô đèo heo hút gió, những ngày chờ địch đánh không biết làm gì tôi thường thả bộ xuống làng tấp vào mấy quán cà phê lụp sụp gặp ai yêu đó . Yêu rất nhiều nhưng chẳng được bao nhiêu thành thử bước tình trường của tôi gặp quá nhiều thất bại . Suy cho cùng thất tình cũng có cái thú riêng đặc biệt cho nên tôi không hề than thở . Đôi khi tình yêu giống như làm một bài luận văn. Không ai có thể làm một bài luận văn hay mà không làm nháp trước. Tình yêu cũng thế, yêu nháp trước để rút tỉa kinh nghiệm chuẩn bị một tình yêu thiệt sau này .

Theo nhà thơ Vũ Hữu Định thành phố Pleiku chỉ cần đi năm ba phút đã trở về chốn cũ thì Ninh Hòa của tôi chỉ cần năm ba giây mà thôi . Con đường chính của thị trấn là đường Trần Quí Cáp dài đến mức có thể đo bằng gang tay . Thị trấn bé tí tẹo như thế vậy mà tôi chưa hề gặp lại chị Tuyết sau khi chị nghỉ học. Dường như chị biến mất khỏi thế gian này .

Tuổi niên thiếu của tôi bất chợt trôi qua hồi nào tôi không hề hay biết. Theo thời gian tôi không còn nghĩ đến chị nữa . Tôi trổ giò và bờ thành ranh giới của nhà ngoại tôi và nhà chị Tuyết không còn cao, tuy thế tôi cũng đã hết thói quen nhìn qua nhà chị. Mấy chục năm trôi qua ngồi viết lại hồi ức này hiện tại tôi biết chi Tuyết giờ này đang sinh sống nơi đâu .

TRẦN CANG

Trong kỳ thi môn âm nhạc của năm đệ ngũ thầy Nguyễn Kế Thế bắt cả lớp mỗi đứa hát một bài tự chọn còn thầy thì ngồi rung đùi trên bàn giáo sư cho điểm. Thi cử kiểu này dãy bàn bên đám con gái kể như trúng tủ. Đứa nào hát dở nhất cũng bằng người hay nhất bên đám con trai . Lệnh thầy đâu dám cảị Đến phiên tôi trả bài tôi quyết định chọn bản " Ngày trở về " của Phạm Duy để hát với hy vọng bản nhạc quá hay có thể vớt vát phần nào cái thằng quá dở . Bản nhạc đầy cảm động khi trình bày lòng tôi cũng rưng rưng đầy xúc cảm vậy mà khi hát xong cả lớp như bị ai thọt lét không dám cườị Thầy Thế cho điểm an ủi 8/20 kể như sém điểm trung bình. Tôi ngồi xuống sau khi liếc một vòng bắt gặp quả tang đám con gái đang bụm miệng. Các nàng không cười vì sợ thầy chứ chẳng nễ nang gì. Tôi mắc cở muốn độn thổ . Định giơ tay xin phép thầy đi cầu để có cớ chuồn ra ngoài thì bất ngờ Trần Cang xuống một câu vọng cổ trong bài Thầy Tử Lộ. Lần này thì cả lớp nhịn hết nổi. Tiếng cười bị dồn nén nãy giờ vỡ bùng lên như ong vỡ tổ . Tôi hát đã vô cùng tệ lậu không ngờ có thằng hát tệ lậu hơn . Trần Cang hát dở đến mức tôi quên cả đau bụng . Bởi hát dở quá nên tiếng hát của Trần Cang trở thành bất hủ được lưu danh muôn thuở trong đám bạn cùng lớp sau này. Sau này khi tôi biết thưởng thức và thẩm định chút ít về thơ thì tôi đâm ra phục vô cùng tác giả làm ra bài thơ con cóc. Với tôi bài thơ con cóc là một bài thơ bất hủ , là một bài thơ hay nhất . Hay ở chỗ trước và sau này sẽ không ai có thể sáng tác một bài thơ dở hơn kể cả những người không biết làm thơ . Bài thơ con cóc vì thế là một bài thơ nổi tiếng. Trần Cang hát vọng cổ cũng vậy sẽ không ai có thể hát được như Trần Cang kể cả tiền bối Sáu Lầu (người phát minh ra điệu vọng cổ hoài lang) nếu có sống lại cũng giỡ nón chào thua .

Đầu năm 1993 từ Pleiku tôi về Ninh Hòa để bổ túc hồ sơ chuẩn bị xuất cảnh sang Mỹ. Má tôi trở bệnh già nằm hiu hắt trên giường . Nắng chiều vàng vọt chui vào kẽ cửa, cảnh nhà buồn đứt ruột. Má yếu sức quá rồi, tôi biết chuyến đi này sẽ không còn hy vọng gì nhìn thấy lại má tôi lần nữa. Má tôi cũng thế ráng gượng nhìn thằng con lần cuốị Tôi đang ngồi lắng nghe má thều thào nhắn nhủ thì Trần Cang ghé lại nhà thăm. Qua ánh mắt bạn, tôi hiểu bạn hiểu rằng cho dù bất cứ giá nào tôi cũng phải ra đi, rời xa đất nước, cái nơi muốn làm người phải biết khom lưng luồn cúi nàỵ. Nhiều năm trôi qua kể từ hôm đó tôi chưa một lần trở lại . Mộ má tôi giờ đây cỏ cũng đã xanh um . Các bạn cũng như tôi, ai cũng hiểu rằng lịch sử đổi thay, mỗi một người khi lớn lên tự chọn cho mình một hướng đi riêng nhưng tình bạn , tình người sẽ không bao giờ thay đổi .

TRƯƠNG THỊ THỨC

Để bù đắp lại hai tên hát dỡ ẹt là tôi và Trần Cang, Trương Thị Thức có một giọng ca cong vút hay nhất trường. Trong những chương trình thâu thanh dành cho trường Trần Bình Trọng, thầy Nguyễn Kế Thế chọn Thức đại diện. Hồi đó làm gì có computer hay ti vi như bây giờ. Radio là phương tiện truyền thông hiện đại phổ cập tin tức mỗi ngày, cho nên số lượng khán thính giả nghe radio hầu như chiếm 100% dân số. Tiếng hát của Thức được phát qua đài phát thanh Nha Trang cho dù khiêm nhường nằm nép mình trong chương trình sinh hoạt phạm vi trường học cũng đủ làm mấy thằng bạn cùng lớp nỡ mũi lâỵ Mỗi khi nghe Thức hát lòng nhủ thầm con cái nhà ai khéo sinh khéo đẻ có giọng hát ngọt ngào làm mềm nhủn hồn người ta .

Thức có hai gò má phúng phính lúc nào cũng ưng ửng đỏ giống như hai trái đào đang chín tới, nhìn là muốn cắn. Hôm cắm trại tôi dược phân công chở Thức xuống nhà chị Phạm Thị Dư để chặt tre . Thức ngồi sau ỷ lại gọi tôi bằng mày cho nên hai tay bám chặt hai bên hông làm tôi như bị điện giật. Mới 15,16 mà trông tròn trịa ngon lành như thiếu nữ đang xuân. Không biết ăn gì mà mau lớn vậỵ Tôi nói :

-Nhìn bà mát da mát thịt tui nghi cái điệu này chắc có chồng sớm quá

- Thằng quỉ nói tầm bậy

Nói tầm bậy mà trúng tầm bạ. Năm đệ tam Thức bị chàng lính trẻ Phạm Tín An Ninh sau này trở thành nhà văn nổi tiếng nơi hải ngoại với hai tác phẩm" Ở cuối hai con đường " " Rừng khóc giữa mùa xuân " rinh đi mất tuốt.

Đám cưới của Thức tôi không được mời vì đang còn là trẻ em dưới tuổi vị thành niên

PHẠM THỊ HOA

Những người bạn của một thời đi học lắm trò để kể. Dưới hàng cây trứng cá này Phạm Thị Hoa có lần bị tôi xô té nằm vãnh giò mếu máo. Nguyên nhân xa cũng do khởi nguồn từ điệu múa Khúc hát ân tình năm đệ ngũ. Như đã kể qua, anh Hiệp lé dược chỉ định là vũ sư do đó anh có quyền muốn sao thì tụi tôi phải theo vậy. Anh chia bốn thằng tôi với bốn cô nàng thành bốn cặp. Tôi đi cặp với Lương Lệ Bích San. Trong diệu múa có một cảnh bốn cô nàng Hoa ,Thức, San, Nết ngồi bẹp dưới đất trong tay ôm bốn cái nón sàng qua sàng lại giả đò đang sàng gạo . Bốn thằng đứng phía sau cầm bốn cây cuốc giấy giả đò cuốc đất trồng khoai ... mì . Các động tác phải nhịp nhàng ăn khớp để tả cảnh đồng quê được mùa . Tôi vốn không phải là nông dân nên thực tập cách thức cầm cuốc quả là khó khăn vụng về. Cuốc trên sân khấu phải làm sao giống như cuốc thiệt đúng là cuốc .... chĩa trần ai. Khi cuốc xuống thì chân trái phải bước lên một nhịp . Khi giơ cuốc lên thì chân trái phải thụt về vị trí cũ. Tay chân phối hợp làm sao cho nhịp nhàng theo tiếng hát của ban hợp ca nữ núp sau cánh gà . Ban hợp ca này gồm có : Trần Thị Thông, Trần Thị Ngọc Liên, Phạm thị Ánh, Võ Thị Xuyến , Diệp Thị Mừng , Nguyễn Thị Huyền Phượng ( không biết còn thiếu ai không) , vừa hát vừa phê bình chỉ chõ chê bai tay chân quều quào của bốn thằng. Thỉnh thoảng ỷ thế đàn chị xài xể ra rã . Mà hồi đó cũng ngu , tập múa đổ mồ hôi hột đâu được đồng nào vậy mà ngày nào cũng cắm đầu đi theo họ lẽo đẽo.

Tôi đứng phía sau San , thay vì cuốc thong thả vào khoảng trống , tay chân tôi vụng về cứ nhắm đầu cô nàng mà bủa xuống . Anh Hiệp lé sửa hoài không được cũng phải lắc đầu thở dài. Từ chuyện đó Hoa đã mon men muốn chọc . Lại thêm tên tôi là Quan ( không có g) , Lương Lệ Bích San ( cũng không có g) , hai tên ráp lại thành Quan San . Phạm Thị Hoa ngứa miệng theo cáp đôi " .... ngồi chờ ai chốn quan san ... ". Hoa hát đến hai chữ quan san cố tình cao giọng kéo dài ra lại còn dùng cái lưỡi luyến láy để tăng thêm phần khiêu khích. Lương Lệ Bích San thì chắc chắn là không thèm để ý đến "thằng đó " làm gì. " Thằng đó " thì cũng chắc chắn là không để ý đến cô nàng San. Nhưng Phạm Thị Hoa hát hoài, nghe thét đâm quê .

Hầm trong bụng đương nhiên không tránh khỏi, nhưng tôi chưa có dịp nói ra . Mét thầy thì không dám . Cho dù có dám cũng cầm chắc huề vốn vì Phạm Thị Hoa học giỏi nổi tiếng, thầy nào cũng cưng. Thấy phe ta yếu thế, phe địch lộng quyền làm tới . Một bữa Hoa ngồi trên bờ cửa sổ lớp học, chân nọ vắt qua chân kia theo kiểu giai nhân vọng nguyệt, chu môi thiệt dài " .... ngồi chờ ai chốn ... quan san ... , ngồi chờ ai .... chốn ....quaaaaaan ... saaaan" . Hát xong khoái chí khoe răng cười . Mấy cô nàng khác thấy trật lất cũng hùa cười the . Đúng là đổ dầu vô lửa . Khung cảnh lớp học nhuốm đầy màu nữ thịnh nam suy . Có chút mấy anh lớn con trong lớp như Trần Như Phú, Đặng Hỡ, Nguyễn Tấn Phùng ... thì lại phù thịnh chứ không phù suỵ Xét theo tâm lý mấy ảnh hùa theo phái nữ dù sao cũng được điểm hơn là hùa theo phái nam nhất là phái nam không ăn được cái dãi gì như tôi . Không thèm nói lời nào, tôi lẳng lặng đến gần bên ẳm gọn Hoa trong vòng tay . Hoa chưa kịp ngạc nhiên thì tôi đã quăng ra ngoài cửa sổ . Thế là cái đài bị tắt . Trong lúc Hoa còn bay là đà trong tư thế sẳn sàng rơi xuống, tôi cũng hết hồn mặt cắt không còn giọt máu, lật đật bay theo định chụp lại. Nhưng đã muộn, công lực lại không đủ thâm hậu nên Hoa rớt xuống một nơi, còn tôi rơi về một nẽo . Cũng may Hoa rơi xuống trúng dãy xe đạp đỡ nhẹ phần nào, nếu không thì đất phiá sau sân trường thế nào cũng lún (vì hồi nhỏ thân hình Hoa có phần tròn trịa hơn người). Cô nàng nằm trên dãy xe đạp chân vãnh lên trời hã họng khóc thét lên. Đám bạn túa ra , Hoa thấy có người càng khóc to hơn nữa làm tôi teo quá bỏ chạy một lèo ra phiá sau hàng rào vạch kẽm gai đi trốn. Hai giờ kế tiếp là giờ anh văn của thầy Văn Hùng Thận , Hoa là học sinh giỏi sinh ngữ lại nhõng nhẽo một cây, sự việc đến tai thầy thì thế nào tôi cũng lãnh búa .

Phiá bên kia, ngoài hàng rào kẻm gai sau trường là một thửa ruộng . Tôi chui vào ngồi tum húm trong một lùm tre lắng nghe hào khí tan nhanh theo cơn gió nồm riu riu thổi . Thay vào đó là nỗi âu lo . Tôi giống như đang ngậm phải sợi gân gà , nhả ra không được, nuốt vô sợ kẹt cuống họng. Từ bài học này về sau đã dạy cho tôi một điều đừng nên đánh lộn với đàn bà con gái chỉ rước khổ vào thân. Một nửa tôi muốn đóng mặt dày trở lại lớp, một nửa muốn sẳn dịp này trốn học luôn cho rồi. Gió nhẹ nhàng liếm nhẹ lên hai con mắt, tôi ngủ gục hồi nào không hay. Thằng Nhớ lôi đầu tôi dậy . Tôi lùi lũi theo nó vạch hàng rào chun lộn ngược trở vô . Cả lớp im lặng như tờ. Hoa thấy tôi hai con mắt liếc ngang muốn rớt tròng xuống đất, cái môi mím chặt lại thiếu điều muốn xé xác tôi ra ăn thịt tại chổ. Tôi định vòng tay xin lổi nhưng thấy tình hình căng thẳng quá bèn cụp vòi.

Sau khi yên ổn chỗ ngồi, thằng Nhớ thúc cùi chõ hỏi nhỏ:

- Mày dùng mấy thành công lực mà chưởng nó bay lọt ra ngoài cửa sổ hay vậy?

- Chỉ hai phần. Đâu ngờ tướng xí xọn của nó nhẹ sình.

Thằng Nhớ cười khúc khích ra vẽ khoái chí , còn tôi không còn lòng dạ nào để vui men chiến thắng. Thấy nó hớ hênh quá, thương bạn tôi nhắc nhỏ :

- Có cười nhớ che miệng lại, nó mà thấy bẻ không còn một cái răng

- Nói gì thì nói, khi nào tình hình êm thắm mày nhớ coi tay chân nó bị bầm chỗ nào để xức dầu

- Nam nữ thọ thọ bất nhân cổ nhân đã dạy .

- Mày ẳm nó liệng ra cửa sổ da đụng da thịt đụng thịt còn bày đặt thọ thọ bất thân .

- Tại lúc đó giận quá nên quên phứt lời dạy của cổ nhân .

Mỗi lần về phép tôi đều ghé lại thăm Hoa . Hai đứa già đầu vẫn còn nói chuyện xưng mày tao . Nói chuyện với Hoa dùng văn chương bóng bẩy cũng được, phang ngang bửa củi cũng xong . Ra chiêu nào Hoa tiếp chiêu đó không nhăn nhó . Chơi với nhau từ nhỏ, bạn bè biết rõ tánh nhau . Tình bạn đằm thắm thân tình. Tôi thích Hoa ở chổ dễ tin vào những lời tôi nói dốc và biết lắng nghe để an ủi những khi tôi nói thật lòng. Thỉnh thoảng hai đứa nhắc chuyện năm đệ ngũ 2 với cái màn bay ra cửa sổ để rồi cùng nhăn răng ra cười .

Lúc còn chiến tranh bạn bè ít có dịp gặp nhau đã đành . Vậy mà khi hoà bình trở lại cũng chẳng khác gì hơn. Sự gặp nhau càng ngày càng hạn hán . Tôi bị nhốt hầu như không sót trại nào của tỉnh Phú Khánh : từ Lam Sơn Dục Mỹ, Trung tâm cải huấn chợ Đầm Nha Trang, Ty công an, Trại Đông Găng rồi Trại A.30 Tuy Hòa. Kẻ chiến thắng tóm thâu hết bầu khí quyển . Tôi thiếu oxy để thở. Ở tù ra với hai bàn tay trắng, Hoa nghĩ tình bạn bè chắt mót mấy chỉ vàng cho tôi mượn làm vốn đi buôn lậu . Những chỉ vàng ít ỏi giống như chén cơm phiến mẫu của Hàn Tín thuở còn hàn vi. Hàn Tín sau này làm nên nghiệp cả còn tôi thì làm thằng bỏ nước ra đi .

THẦY NGUYỄN KHOA THANH

Được tin thầy mất vào ngày 07/09/2016 tại Chợ Lầu Phan Thiết Việt Nam .

Nhớ thầy Thanh những năm học đệ lục 2 thầy dạy vạn vật và thể dục . Nhớ những giờ tập thể dục ông thầy thì nhỏ xíu mà học trò còn nhỏ con hơn . Nhớ khi học môn đẩy xe cút kít , một đứa trước chống hai tay . đứa sau ôm hai cẳng đẩy tới . Hồi đó quần đùi đứa nào đứa nấy rộng thùng thình , tuổi 12,13 chưa có quần lót phía bên trong , chỉ sợ đám con gái ngồi trên bệ cửa sổ nhìn ra thấy nguyên con . May nhờ có hàng cây trứng cá sau trường che tầm nhìn bớt phần nào

Khi nghe tin thầy qua Boston định cư do con bảo lảnh , tôi có gọi phone vấn an với thầy một hai lần . Và vì thầy ở tận miền Bắc còn tôi ở miền Nam nước Mỹ , địa lý xa xôi , bận công ăn việc làm chưa có dịp bay lên đó thăm thầy . Khi tôi về hưu có thể đi được thì thầy đã trở lại VN sinh sống . Bạn bè đồng hương Ninh Hòa qua facebook của Phương Hiền tất cả mọi người đều có thể thấy thầy ốm yếu nằm trên giường bệnh . Thấy sức khoẻ thầy không được khả quan nhưng không ngờ thầy ra đi nhanh như vậy

Nhớ đến thầy của những ngày đầu tháng 5/75 lệnh ủy ban quân quản thị trấn Ninh Hòa lùa hết đám sĩ quan chế độ cũ tống vào Trại Lam Sơn Dục Mỹ để cầm tù và thanh lọc . Thầy Nguyễn Khoa Thanh cũng là một sĩ quan VNCH biệt phái dạy học nên cùng chung số phận . Thầy trò gặp nhau giữa cơn đau đớn của lịch sử , chỉ biết nhìn nhau cam chịu . Không có những đòn roi nhưng có nhiều sĩ nhục . Nhớ có lần thầy đại diện cho nhóm tù tàn binh xin phép người lính cán bộ cộng sản gác cỗng để ra bìa rừng kiếm cũi .Người lính của bên thắng trận đó hỏi thầy Thanh

" Anh lấy gì bảo đảm là số người anh dẫn đi như vầy khi trở về còn nguyên vẹn "

Thầy Thanh đáp

" Báo cáo với anh , tôi lấy danh dự bảo đảm"

Người lính đó đáp lại

" Bọn ngụy các anh làm gì còn danh dự"

Đó là một sĩ nhục đầu tiên khởi bước cho nhiều sĩ nhục sau này mà những kẻ chiến thắng đã mạ lụy thầy Thanh và cũng mạ lụy những người sĩ quan thua trận học trò của thầy . Tôi còn nhớ những ngày đầu ở Lam Sơn tôi chịu không nổi thời tiết nên ngã quị không thuốc không men . Thầy Thanh nửa đêm lén mò tới nơi tôi nằm nâng đầu tôi dậy và cho tôi uống một viên ký ninh mà thầy kiếm được ở đâu đó. Viên thuốc giúp tôi tước đươc mồ hôi và cho tôi sống đến bây giờ

Kẻ chiến thắng sau khi thanh lọc ở Lam Sơn tống tụi tôi vào Trung tâm cải huấn ở phía sau chợ Đầm Nha Trang . Đó là nơi nhốt những tội phạm đầu trộm đuôi cướp nay họ nhốt những người sĩ quan của VNCH . Đêm xếp lớp nằm ngủ trên bệ xi măng chật chội dơ dáy và lạnh cóng , những con rệp nghe hơi người tha hồ cắn xé. Sáng ra nhờ sự phản chiếu ánh sáng mặt trời, thầy trò bắt ghẻ cho nhau . Những con ghẻ mà hậu quả của những vết cắn của rệp ai nấy đều ngứa gãi nên tróc cả da . Những ngày sau đó họ tống chúng tôi nhốt vào lao xá phía sau Ty công an gần bờ biển Nha Trang . một căn phòng nhỏ rộng chưa đến 20 mét vuông chia nhau cho 50 người với vỏn vẹn có một cầu tiêu hiện đại ngồi trên bồn cầu chứ không phải ngồi chồm hỗm theo kiểu nước lụt . Tôi còn nhớ họ có dán một tấm bảng là cấm " trại viên " không được đổ nước xà phòng vô cầu vì làm như thế sẽ chết những con giòi dùng để tiêu hóa phân . Nhớ hàm răng hô của thầy Thanh lén cười hết cở khi đọc những dòng này . Nhớ mãi nụ cười trẻ thơ của vị thầy khả kính lúc đó

Một tháng sau đó tụi tôi bị tống lên Đồng Găng lao nhục khổ sai và tiếp theo là A 30 . tôi tiếp tục sống trên đoạn đường đày ải . May mắn là những lần sau này không có thầy đi theo . chứ với vóc dáng nhỏ con ốm yếu như thế làm sao thầy có thể chịu đựng nổi chướng khí ở Đồng Găng hay nắng chát đầu ở A 30 mà sống sót đến bây giờ

Bây giờ thầy cũng đã ra đi tại nơi thầy được sinh ra và lớn lên . Đứa học trò ở xa quá là xa , chẳng biết làm gì . Chỉ biết cầu mong thầy được thanh thản an nghĩ . Chia buồn cùng tang quyến và đứa học trò của thầy xin thắp một nén nhang tạ lỗi gửi về . Hẹn gặp lại thầy vào một ngày nào đó

VÀ TÔI

Tôi theo học tại Trần Bình Trọng 6 năm (62-68) từ năm 12 đến năm 18 tuổi . Niên khóa 68-69 vì quận lỵ Ninh Hòa không có lớp đệ nhất nên tôi phải vào Trường Trung học Võ Tánh Nha Trang . Học xong năm cuối tôi phải bước vào quân đội theo lệnh tổng động viên . Năm 1970 sau khi tốt nghiệp khóa 6/69 sĩ quan trừ bị tôi có mười ngày phép cuối khóa trước khi ra đơn vị . Tôi một mình trở lại thăm cây trứng cá sau trường . Nơi này tôi và các bạn cùng lớp quây quần bên nhau thuở còn đi học . Đang vào hè, sân trường vắng tanh . Cây phượng vỉ lẻ loi đứng bên góc rào hồn nhiên trổ ra từng chùm hoa màu đỏ . Trốn trong nách phía trên cao của hàng trứng cá, những chú ve con thả xuống đất từng tiếng kêu dài . Tôi đứng với bộ đồ lính còn mới toanh chưa nếm mùi chiến trận . Tại nơi này mới hôm nào tôi còn là một cậu học trò với đồng phục quần xanh áo trắng. Cũng chỉ là một người nhưng tôi có cảm tưởng bị tách làm hai . Tôi nhớ bạn bè cùng lớp, những đứa con trai bị dòng chiến tranh cuốn hút tản lạc muôn phương. Những người con gái sợ lỡ xuân thì cũng vội vã theo chồng không còn mấy người ở lại .

Năm 2017 người lính mặt còn búng ra sữa của 49 năm xưa giờ là một người đàn ông đã già đang sống những ngày cuối đời xa xứ . Không biết bao nhiêu thăng trầm sóng gió cũng như bình yên phủ ập theo những buớc chân đi , nhưng mỗi lúc nhớ về thì vẫn nhớ về quãng đường 6 năm theo học tại nơi này. Ở đó trường Trung Học Trần Bình Trọng đã chứng kiến sự lớn lên của tuổi thơ tôi từ khi biết chập chững cho đến lúc trưởng thành. Giờ đây mỗi lúc quay lui về dĩ vãng thì hình ảnh của thời mặc quần xanh áo trắng ngập ngừng bên cạnh những tà áo dài trắng mỗi lúc tan trường cứ ray ráy trong tiềm ức. Năm đệ tứ thầy Lê Văn Mỹ dạy việt văn thường đọc câu thơ của một nhà thơ thời tiền chiến " dĩ vãng không gấm cũng là hoa " để nhắc nhở cho đám học trò biết rằng khi ngày mai xảy đến thì ngày hôm nay được trả về cho dĩ vãng thì dĩ vãng nào cũng đều đẹp nhất là dĩ vãng đó bước từ trong quá khứ của thời áo trắng

Với tôi dĩ vãng đôi khi giống như một chiếc tắc xi . Khi không cần đến nó thì nó chạy ngờ ngờ trước mặt. Khi cần đến thì cho dù đứng đợi rã cẳng suốt ngày vẫn không thấy bóng dáng một chiếc nào . Tôi là kẻ có lần đứng đợi dĩ vãng. Đáng tiếc tôi cũng đã kiên trì chờ nhưng người tài xế chê tôi ở quá xa nên không dừng lại

Previous
Previous

MỘT CÂU CHUYỆN KHÔNGĐẦU KHÔNG ĐUÔI